Từ 01/01/2026: Doanh nghiệp CÓ BẮT BUỘC lập Quy chế hạch toán kế toán

Từ 01/01/2026: Doanh nghiệp CÓ BẮT BUỘC lập Quy chế hạch toán kế toán? Khi nào cần ban hành?

Thông tư số 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày này, thay thế cho Thông tư 200/2014/TT-BTC.

Thông tư 99 đánh dấu một bước chuyển quan trọng, tăng tính tự chủ và linh hoạt cao hơn cho doanh nghiệp trong việc tổ chức công tác kế toán. Tuy nhiên, kèm theo quyền lợi là trách nhiệm ban hành Quy chế hạch toán kế toán (hoặc tài liệu tương đương) để hợp thức hóa các thay đổi nội bộ.

Vậy, doanh nghiệp có bắt buộc phải ban hành Quy chế hạch toán kế toán từ 01/01/2026 hay không? Và khi nào thì cần ban hành Quy chế này?

Doanh nghiệp có bắt buộc lập Quy chế hạch toán kế toán?

Quy chế hạch toán kế toán không bắt buộc đối với tất cả các doanh nghiệp, mà chỉ bắt buộc khi doanh nghiệp thực hiện sửa đổi, bổ sung một số nội dung trong hệ thống kế toán so với hướng dẫn tại Thông tư 99/2025/TT-BTC.

Quy định mới này thể hiện sự tăng tính tự chủ cho doanh nghiệp, loại bỏ yêu cầu phải xin chấp thuận bằng văn bản của Bộ Tài chính trước khi bổ sung hoặc sửa đổi các tài khoản cấp 1, cấp 2 đặc thù như quy định trước đây (theo Thông tư 200/2014/TT-BTC).

Khi quyết định sửa đổi, bổ sung (về tên, số hiệu, kết cấu và nội dung phản ánh) của các tài khoản, chứng từ và sổ kế toán được hướng dẫn tại các Phụ lục kèm theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, doanh nghiệp có trách nhiệm ban hành Quy chế hạch toán kế toán (hoặc các tài liệu tương đương) về các nội dung sửa đổi, bổ sung đó để làm cơ sở thực hiện và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Có thể bạn quan tâm:
Tư vấn pháp lý về đầu tư trong nước & nước ngoài
Tư vấn pháp lý liên quan đến hoạt động doanh nghiệp và thương mại
Mua bán và sáp nhập Doanh nghiệp
Tư vấn sở hữu trí tuệ
Tư vấn pháp lý về quyền sử dụng đất & bảo vệ môi trường
Tư vấn pháp lý về lao động & việc làm
Tư vấn, tổ chức các hoạt động giáo dục & đào tạo
Tư vấn thủ tục giải thể, xử lý nợ và phá sản doanh nghiệp
Luật Sư Uy Tín Tại Hà Nội | Tư Vấn Pháp Lý 24/7
Luật Sư Hà Nội Uy Tín | Tư Vấn Pháp Lý Chuyên Nghiệp
Luật Sư Uy Tín Tại Hoàn Kiếm – Hà Nội
Luật Sư Uy Tín Tại Ba Đình – Hà Nội | Tư Vấn Pháp Lý Chuyên Nghiệp
Luật Sư Uy Tín Tại Cầu Giấy – Hà Nội
Luật Sư Tư Vấn Miễn Phí- Cánh Cửa Đầu Tiên Tiếp Cận Công Lý
Chi Phí Thuê Luật Sư Bào Chữa Dân Sự
Luật Sư Dân Sự Uy Tín Tại Hà Nội
Top 18 Công Ty Luật, Văn Phòng Luật Sư Uy Tín Tại Hà Nội 
Công Ty Luật Uy Tín Tại Hà Nội
Luật sư uy tín tại Hà Nội & Dịch vụ pháp lý toàn diện
Luật đất đai năm 2024 có nhiều điểm mới
Luật sư
Danh sách các Công Ty Luật, Văn Phòng Luật Sư Uy Tín Tại Hà Nội 
Luật Sư Uy Tín Tại Hà Nội
Luật đất đai năm 2024
Luật Sư Uy Tín Tại Hà Nội - Giải Pháp Pháp Lý Toàn Diện

4 trường hợp doanh nghiệp cần ban hành Quy chế hạch toán kế toán

Doanh nghiệp có trách nhiệm ban hành Quy chế hạch toán kế toán (hoặc các tài liệu tương đương) để làm cơ sở thực hiện và chịu trách nhiệm trước pháp luật trong 4 trường hợp sau:

1. Thiết kế thêm, sửa đổi, bổ sung biểu mẫu chứng từ kế toán: Nếu doanh nghiệp muốn thiết kế thêm hoặc sửa đổi, bổ sung biểu mẫu chứng từ kế toán so với biểu mẫu hướng dẫn tại Phụ lục I của TT 99 (theo khoản 2 điều 9 Thông tư 99/2025/TT-BTC).
2. Sửa đổi, bổ sung hệ thống tài khoản kế toán: Nếu doanh nghiệp sửa đổi, bổ sung về tên, số hiệu, kết cấu và nội dung phản ánh của các tài khoản kế toán hướng dẫn tại Phụ lục II của TT 99 (theo khoản 2 điều 11 Thông tư 99).
3. Sửa đổi, bổ sung biểu mẫu sổ kế toán: Nếu doanh nghiệp thiết kế thêm hoặc sửa đổi, bổ sung biểu mẫu sổ kế toán so với biểu mẫu hướng dẫn tại Phụ lục III (theo khoản 2 điều 12 Thông tư 99).
4. Bổ sung chỉ tiêu Báo cáo tài chính (BCTC): Nếu doanh nghiệp bổ sung thêm các chỉ tiêu của BCTC hướng dẫn tại Phụ lục IV (theo khoản 1 điều 18 Thông tư 99).

3. Yêu cầu quan trọng đối với Quy chế hạch toán kế toán

Khi ban hành Quy chế hạch toán kế toán cho bất kỳ nội dung nào được sửa đổi, Quy chế này phải đảm bảo các yêu cầu cốt lõi sau:

• Nêu rõ sự cần thiết của việc sửa đổi, bổ sung.
• Xác định trách nhiệm của doanh nghiệp trước pháp luật về các nội dung đã sửa đổi, bổ sung.
• Đảm bảo tuân thủ về tài khoản: Đối với việc sửa đổi tài khoản kế toán, sự thay đổi đó phải đảm bảo phân loại và hệ thống hóa được các nghiệp vụ phát sinh theo nội dung kinh tế, không trùng lặp đối tượng, tuân thủ các nguyên tắc kế toán, và không được làm thay đổi hoặc ảnh hưởng đến các chỉ tiêu, thông tin trình bày trên BCTC.
• Đảm bảo tính minh bạch: Các biểu mẫu chứng từ và sổ kế toán được sửa đổi phải đảm bảo tuân thủ quy định tại Điều 16 Luật Kế toán và phải phản ánh đầy đủ, kịp thời, trung thực, minh bạch, dễ kiểm tra, kiểm soát và đối chiếu được tài sản, nguồn vốn của doanh nghiệp.

Lời khuyên cho doanh nghiệp

Việc Thông tư 99/2025/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 không chỉ là sự thay đổi về mặt kỹ thuật kế toán mà còn là cơ hội để doanh nghiệp tái cấu trúc và nâng cấp toàn bộ hệ thống tài chính nội bộ.

Doanh nghiệp và đội ngũ kế toán cần chủ động rà soát lại toàn bộ hệ thống tài khoản, sổ sách và biểu mẫu hiện hành để đối chiếu với Thông tư 99. Nếu có ý định tận dụng quyền tự chủ để điều chỉnh hệ thống kế toán cho phù hợp hơn với đặc thù quản lý, doanh nghiệp cần lập kế hoạch chi tiết để ban hành kịp thời Quy chế hạch toán kế toán, đảm bảo tính hợp pháp và thống nhất ngay từ những kỳ kế toán đầu tiên áp dụng thông tư mới.

Việc chuẩn bị kỹ lưỡng sẽ giúp quá trình chuyển đổi trơn tru hơn, chuyển tư duy từ “ghi chép để tuân thủ” sang “ghi nhận để quản trị”.

Tổng hợp:DongThanhLaw